Kara Kutu

Siyah Renkli ve Kutu Şeklinde Değildir

Kara haberlerin detaylarını saklıyor olması nedeni ile bu cihaza kara kutu ismi verilmemiştir. İlk üretildiklerinde  siyah renkte bir kutu olan bu kayıt cihazlarının hem rengi hem de şekli değişmiştir. Kara kutular çevrelerinden kolayca ayrılmalarını sağlamak amacıyla nar çiçeği rengindedir. Üstelik günümüzdeki görüntüleri kutudan ziyade silindiri andırır ve iki parçadan oluşurlar.

Kara Kutu Kokpitte Değildir

Kokpitteki veri ve seslerin kayıt edilmesine rağmen cihazlar, kokpite yerleştirilmez. Genellikle, uçağın kaza durumunda en iyi korunan kuyruk bölümüne yerleştirilir.

Özelliklerine Göre Sınıflara Ayırılırlar

  • Sadece kokpit ile yer, kokpit ile diğer hava araçları ve mürettebatın kendi arasındaki konuşmaları kaydeder.
  • Tip 2: Sadece uçuş verilerini kaydeder ve ses kaydetmez.
  • Tip 3: Hem ses hem de uçuş verilerini kaydeder. Kısaca FDR/CVR olarak bilinir. Günümüzde en yaygın kullanılan kara kutu tipidir.

Kara Kutu Çeşitleri

Kara kutular kullanıldıkları hava taşıtına göre farklılıklar gösterirler. En detaylı kayıt, büyük yolcu uçaklarında yapılır. 2 kişilik akrobasi uçaklarında 15-20 kayıt kriteri söz konusuyken büyük yolcu uçaklarında kriter sayısı 250’ye kadar yükselebilir.

Bu kayıtlar sadece kaza durumunda değil, aynı zamanda pilotun eğitimi sırasındaki uçuş performansının değerlendirilmesinde de kullanılmaktadır.

Kara Kutu Kayıt Kriterlerine Örnekler

  • Zaman
  • Basınç irtifası
  • Hava hızı
  • Baş doğrultusu
  • İvme (Dikey)
  • Roll durumu
  • Pilotun Telsizi açma kapamaya elle müdahalesi
  • Motor gücü

Dayanıklılık

  • 1000 g’lık güçte çarpmaya dayanıklı olmalıdır.
  • 250 kg’lık ani bir baskıya dayanabilmelidir.
  • 45 cm derinliğinde kumun altında çalışabilmelidir.
  • 1100°C sıcaklıkta yarım saat çalışabilmelidir.
  • Suyun 3 m altında 30 gün boyunca sinyal gönderebilmelidir.

Yukarıda verilen maddeler bir kara kutunun kullanım izni almadan önce geçmesi gereken testlerin kısa bir listesidir. Bu testleri geçemeyen bir kara kutunun kullanılmasına izin verilmez. Bunlar dışında daha pek çok test uygulanmaktadır.

Bütün bu önlemlere ve geliştirmelere rağmen kara kutuların birçoğunun kaza sonrasında bulunması mümkün olmamaktadır.

Yazar: Edt. Nigar K.

Edt. Nigar K.
⭐ Editor Flight Attendant ✉️ mail: ucaklarorg@gmail.com ✉️ instagram: @ucaklarorg ✉️ twitter: @ucaklarorg