Turbojet Motor

Motor Nedir?

Turbojet jet motorlarının ilk ve en yalın türüdür. Hava solumalı, havacılık sektöründe kullanımı olan bir jet motorudur. ucaklar.org  Motorun termodinamik çevrim patenti 19. yüzyılda Brayton tarafından alınmış olmasına rağmen, İngiltere’de Frank Whittle ve Almanya’da Hans von Ohain tarafından birbirinden bağımsız olarak 1930’lu yılların sonlarında çalışır prototipleri geliştirildi.

Turbo, Latince “yüksek hızda dönen” demektir. Jet ise Latincede “fırlatmak” anlamına gelir. Newton’un 3. Yasası uyarınca yüksek hızda gazları geriye iterken, kendisi ters yönde bir kuvvet oluşturur.

Turbojet motorlarında hava kompresör tarafından emilir ve hacmini düşürmek ve sıcaklığını arttırmak için sıkıştırılır. Ardından yüksek sıcaklık ve basınçtaki hava yakıtla karıştığı ve çok yüksek sıcaklıkta yandığı yanma odasına girer. Bu işlemin sonucunda elde edilen sıcak gazlar, kompresöre bir mil aracılığıyla bağlanan türbini döndürür.

Türbin, kompresörün istenen RPM’de dönmesini sağlamak amacıyla üretilen enerjinin yaklaşık %60’ını emer. Enerjinin geri kalan %40’ı, sıcak gazlar şeklinde motorun arka tarafından yüksek hızda dışarıya atılır. Newton’un III. Yasası her etki için aynı büyüklükte ve ters yönde bir tepki olduğunu söylemektedir. Bu kural hava motordan çıktığında işlemektedir. Yüksek hızlı gazlar geriye doğru hareket eder (hareket) ve motor ileri doğru hareket eder (reaksiyon).

yüksek hızda ve irtifada yakıt tasarrufluyken pervaneli uçaklar düşük veya orta hızda yakıt tasarrufludur. Bunun sebebi, pervanelerin belirli hızlardan sonra çok fazla sürükleme (drag forca) üretmesidir. Bu nedenle pervaneli uçaklar turbojetli uçaklar kadar hızlı uçamazlar.

Yüksek hızlı uçaklar, kısa kalkış ve iniş için uygun olmayan arka kanat tasarımına sahiptir. Tasarımları dolayısıyla yavaş uçaklar kısa pistlerde kalkış ve iniş yapabilirler. Bu nedenle onları turboprop-lar gibi daha çok yakıt verimliliği sağlayan motorlarla donatmak mantıklıdır.

  • Turbojet, en basit jet motorudur. Giriş, sıkıştırma, yanma, türbin ve çıkış bölümlerinden oluşur. Diğer tüm jet moturu tipleri, bu motor türüne dayanmaktadır.
  • Gaz üretecine bir hava alığı ve bir lüle ekleyerek elde edilir.
  • Turbojet motorunun ve bileşenlerinin analizi istasyonlara ayırarak yapılır.
  • Daha düşük hızlarda daha fazla itki elde etme gereği yüzünden turbojet motoru değiştirilerek turbofan, turboprop ve turboşaft motorları geliştirilmiştir.
  • Turbojet motorunda hava alık ve kompresörde sıkıştırılır, yanma odasında yakıt ile karıştırılıp yakılır ve bu gaz akımı türbin ve lülede genişletilerek itki kuvveti elde edilir.
  • Gazın türbinde genişletilmesi kompresörü çevirmek için gerekli gücü sağlar.
  • Sonuçta bir motor tarafından verilen net itki iç enerjinin kinetik enerjiye çevrilmesiyle elde edilir.
  • Bir motorun tüm istasyonları minimum ağırlık için en fazla itkiyi etkin olarak üretecek şekilde çalışmalıdır.
  • Turboprop motorların mimarisi oldukça basittir. Turbojet motorların önüne bir dişli kutusu ve pervane eklenerek turboprop motorlar elde edilebilir.

Gaz Üreteci Nedir?

  • Türbinli bir motorun kalbi gaz üretecidir. Ana bileşenleri kompresör, yanma odası ve türbindir. Gaz üretecinin amacı yüksek sıcaklık ve yüksek basınçta gaz elde etmektir.

Turbojet Motor Çalışma Prensibi

Turbojet Motor Resimleri

General Electric J79 turbojet motoru
BMW 003 Turbojet Motoru
Pratt & Whitney J58 JT11D-20K turbojet motor
Pratt & Whitney J58 JT11D-20K turbojet motor
Pratt & Whitney J58 JT11D-20K turbojet motor
Pratt & Whitney J58 JT11D-20K turbojet motor
KTJ-3200 yerli ilk turbojet motorumuz

Net İtme Kuvvet

bu denklemde geçen parametreler

motordan geçen hava kütle debisi
tüketilen yakıt kütle debisi
turbojet motorun nozulundan çıkan gazların ortalama hızı
uçan aracın hızı
nozulun ürettiği kuvvet
motorun sürüklenme kuvveti

Yazar: Edt. Ayşen A.

Edt. Ayşen A.
⭐ Editor Flight Attendant ✉️ mail: ucaklarorg@gmail.com ✉️ instagram: @ucaklarorg ✉️ twitter: @ucaklarorg

1 thought on “Turbojet Motor

    vurtil opmer

    (11 Nisan 2020 - 10:26)

    I was wondering if you ever thought of changing the layout of your blog? Its very well written; I love what youve got to say. But maybe you could a little more in the way of content so people could connect with it better. Youve got an awful lot of text for only having 1 or 2 pictures. Maybe you could space it out better?

Yorumlar kapalı.