1. ICAO – Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü (International Civil Aviation Organization)

  • Kuruluş Yılı: 1944 (Şikago Sözleşmesi ile)
  • Merkez: Montreal, Kanada
  • Görev ve Yetkiler:
    • Dünya genelinde sivil havacılık faaliyetlerini düzenlemek
    • Uluslararası havacılık standartları ve önerilen uygulamaları (SARPs) oluşturmak
    • Üye devletler arasında güvenli ve düzenli hava taşımacılığını sağlamak
    • Hava sahası yönetimi, çevre koruması ve güvenlik protokollerini geliştirmek
  • Üye Sayısı: 193 devlet
  • Bağlılık: Birleşmiş Milletler’e bağlıdır
  • Resmi Web Sitesi: icao.int

2. IATA – Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği (International Air Transport Association)

  • Kuruluş Yılı: 1945
  • Merkez: Montreal, Kanada
  • Görev ve Yetkiler:
    • Dünya hava yolu şirketlerinin ticari çıkarlarını korur ve koordine eder
    • Biletleme, kargo, tarifeler ve havayolu operasyonlarında standartlar belirler
    • Yolcu hakları, ücretlendirme ve uluslararası havalimanı kodları yönetimi
    • Hava yolu endüstrisi için güvenlik, çevre ve müşteri deneyimi projeleri yürütür
  • Üye Sayısı: 300’den fazla hava yolu şirketi (küresel yolcu taşımacılığının %82’sini kapsar)
  • Resmi Web Sitesi: iata.org

3. FAA – Federal Havacılık İdaresi (Federal Aviation Administration)

  • Ülke: Amerika Birleşik Devletleri
  • Kuruluş Yılı: 1958
  • Görev ve Yetkiler:
    • ABD hava sahasının emniyet ve düzeninden sorumludur
    • Uçak, pilot ve havaalanı sertifikasyonları ile lisanslamayı yapar
    • Hava trafik kontrol hizmetlerini yönetir
    • Uçuş güvenliği standartları oluşturur ve uygular
    • Teknolojik gelişmeler ve hava sahası yönetimi için araştırmalar yapar
  • Uluslararası Etki: FAA standartları birçok ülkede örnek alınır ve bazı havacılık lisansları karşılıklı tanınır
  • Resmi Web Sitesi: faa.gov

4. EASA – Avrupa Birliği Havacılık Emniyeti Ajansı (European Union Aviation Safety Agency)

  • Ülke: Avrupa Birliği
  • Kuruluş Yılı: 2002
  • Merkez: Köln, Almanya
  • Görev ve Yetkiler:
    • AB ülkelerinde sivil havacılık güvenliğini sağlamak ve denetlemek
    • Uçak, motor, ekipman ve pilotların sertifikasyonlarını belirlemek
    • Part-21 (tasarım ve üretim), Part-66 (bakım teknisyenleri lisansı), Part-145 (bakım kuruluşları) gibi düzenlemeleri uygular
    • Ortak lisanslama ve bakım standartları geliştirerek üye ülkeler arasında uyum sağlar
    • Teknik düzenlemeler, hava sahası emniyeti ve eğitim standartlarını belirler
  • Resmi Web Sitesi: easa.europa.eu

5. JAA – Ortak Havacılık Otoritesi (Joint Aviation Authorities)

  • Durum: 2009 yılında faaliyetleri EASA’ya devredilmiştir
  • Görev:
    • 1970’lerde Avrupa’da sivil havacılık düzenlemelerini uyumlaştırmak amacıyla kurulmuştu
    • Ortak teknik ve güvenlik standartları belirlemek
  • Not: Artık aktif değil, ancak Avrupa havacılık düzenlemelerinin temeli olmuştur

6. CAA – Birleşik Krallık Sivil Havacılık Otoritesi (Civil Aviation Authority)

  • Ülke: Birleşik Krallık
  • Kuruluş Yılı: 1972
  • Görev ve Yetkiler:
    • İngiltere’de sivil havacılığı düzenler, denetler ve gözetler
    • Uçuş güvenliği ve yolcu haklarını korur
    • Brexit sonrası EASA’dan bağımsız hareket etmeye başlamıştır
    • Havaalanı lisanslama ve hava trafik kontrol düzenlemeleri yapar
  • Resmi Web Sitesi: caa.co.uk

7. CAAC – Çin Sivil Havacılık İdaresi (Civil Aviation Administration of China)

  • Ülke: Çin
  • Görev ve Yetkiler:
    • Çin’in sivil havacılık faaliyetlerini düzenler ve denetler
    • Uçakların tescili, pilot lisansları, havaalanı güvenliği ve operasyonları
    • Çin’in hava sahasının modernizasyonu ve genişletilmesini yönetir
  • Resmi Web Sitesi: caac.gov.cn

8. JCAB – Japonya Sivil Havacılık Bürosu (Japan Civil Aviation Bureau)

  • Ülke: Japonya
  • Görev ve Yetkiler:
    • Japonya’nın hava sahasını yönetir ve düzenler
    • Pilot lisanslama, uçuş güvenliği ve bakım sertifikasyonu sağlar
    • Havalimanı güvenliği ve hava trafik kontrol düzenlemeleri yapar
  • Resmi Web Sitesi: mlit.go.jp/en (Ulaştırma Bakanlığı içinde)

9. SHGM – Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (Türkiye)

  • Ülke: Türkiye
  • Görev ve Yetkiler:
    • Türkiye’de sivil havacılık alanında düzenleme ve denetim yapar
    • ICAO ve EASA standartlarına uyumlu düzenlemeler uygular
    • Uçak tescil işlemleri, pilot ve teknisyen lisansları (Part-66) verir
    • Bakım kuruluşlarının (Part-145) onay ve denetimini yapar
  • Resmi Web Sitesi: shgm.gov.tr

Kısaltmalar ve Bölgesel Etkileri

KısaltmaKurumBölgesel Etki
ICAOUluslararası Sivil Havacılık ÖrgütüKüresel (193 ülke)
IATAUluslararası Hava Taşımacılığı BirliğiKüresel (300+ havayolu şirketi)
FAAFederal Havacılık İdaresi (ABD)ABD ve küresel etkisi
EASAAvrupa Havacılık Emniyeti AjansıAvrupa Birliği ülkeleri ve bağlılar
CAABirleşik Krallık Sivil Havacılık Otoritesiİngiltere
CAACÇin Sivil Havacılık İdaresiÇin
JCABJaponya Sivil Havacılık BürosuJaponya
SHGMTürkiye Sivil Havacılık Genel MüdürlüğüTürkiye (EASA uyumlu)