CVR Ve FDR

İçindekiler

Uçaktaki kokpit içindeki tüm sesleri kaydeden cihazdır.
Pilotların ve kokpit ekibinin konuşmaları, telsiz iletişimleri, uyarı ve motor sesleri kaydedilir.
Kaza sonrası nedenini anlamak için kritik veri kaynağıdır.
Genellikle 2 saatlik ses kaydı tutar ve döngüsel olarak eski kayıtların üzerine yazar.

Uçağın uçuş esnasındaki tüm teknik verilerini kaydeder.
Hız, irtifa, rota, motor performansı, kontrol yüzey hareketleri, yükseklik, ivme gibi yüzlerce parametreyi kaydeder.
Kaza veya arıza durumlarında uçuş verilerinin incelenmesini sağlar.
Genellikle 25 saate kadar veri depolar ve döngüsel olarak kaydeder.

Özetle:

İkisi bir arada “kara kutu” olarak adlandırılır ve uçak kazalarında kaza nedenlerinin ortaya çıkarılmasında kritik rol oynar.

CVR (Cockpit Voice Recorder) – Kokpit Ses Kaydedicisi Detayları

Kayıt Süresi: Günümüzde en az 2 saatlik kayıt yapar. Eski kayıtlar otomatik olarak üzerine yazılır (döngüsel kayıt).
Kayıt Kaynakları:
- Kokpit mikrofonları (pilotların konuşmaları)
- Pilotların başlık mikrofonları
- Telsiz iletişimleri (ATC ile konuşmalar)
- Uyarı sesleri (alarm ve ikaz sesleri)
- Kokpit içi ortam sesleri (motor, klima, sistem sesleri)
Fiziksel Özellikler: Darbelere, ateşe, basınca dayanıklı koruyucu kutu içinde olur. Genellikle parlak turuncu veya kırmızı renktedir.
Amaç: Kaza sonrası pilotların ne konuştuğu, neler yaşandığı ve uçakta hangi seslerin olduğu tespit edilir.
Çalışma Şekli: Analog bantlı veya dijital olabilir. Modern sistemler dijital kayıt kullanır.

Kayıt Süresi: Genellikle son 25 saatlik uçuş verisini saklar.
Kayıt Edilen Parametreler: Modern uçaklarda 1000’den fazla uçuş parametresi kayıt altına alınabilir. Örnekler:
- Hız (IAS, TAS)
- İrtifa (barometrik, radardan)
- Düşey hız (tırmanış/iniş hızı)
- Uçak pozisyonu (GPS ve diğer navigasyon kaynakları)
- Kontrol yüzeylerinin pozisyonları (kanatçık, dümen, flap vb.)
- Motor performans değerleri (devir, sıcaklık, yakıt akışı)
- Yükseklik ve hız göstergeleri
- İvmeölçer verileri (G kuvvetleri)
- Otomatik pilot ayarları
Fiziksel Özellikler: CVR gibi yüksek darbeye, yangına ve suya dayanıklı bir kutu içinde bulunur.
Amaç: Uçuş esnasındaki tüm teknik bilgileri kaydederek, uçuş performansının, pilot müdahalelerinin ve sistemlerin durumunun analiz edilmesini sağlar.

Yerleşim: Genellikle uçağın kuyruğunda, en sağlam ve hasar almaması muhtemel bölgesinde bulunurlar.
Renk: Parlak turuncu/kırmızıdır, böylece enkaz arasında kolayca bulunurlar.
Kaza Sonrası: Kara kutular enkazdan çıkarılır, kayıtları özel laboratuvarlarda analiz edilir.
Yasal Zorunluluk: ICAO ve ülkelerin sivil havacılık otoriteleri, ticari uçaklarda bu cihazların bulundurulmasını zorunlu kılar.