F-35 Lightning II

Lockheed Martin F-35 Lightning II

  • F-35 Üretim Sayısı:570+ (Ekim 2020 itibarıyla)
  • F-35 Üretim Aralığı: 2006 – günümüz
  • F-35 İlk Uçuş: 15 Aralık 2006 (F-35A)
  • F-35 Üretici: Lockheed Martin
  • F-35 KullanıcılarI: 
    • Birincil müşteri: Amerika Birleşik Devletleri
    • 1. Seviye ortak: Birleşik Krallık
    • 2. Seviye ortak: İtalya ve Hollanda
    • 3. Seviye ortak: Avustralya, Kanada, Danimarka, ve Norveç
    • Ortak Güvenlik Katılımcıları: İsrail ve Singapur
  • F-35 Türü: Çok rollü-hayalet avcı
  • F-35 Durumu: Etkin hizmette

F-35 Hakkında Bilgiler

F-35 Lightning II (Türkçe: F-35 Şimşek II) (JSF, Joint Strike Fighter; Müşterek Saldırı Uçağı), hem hava üstünlük hem de saldırı görevlerini yerine getirmek ve savaştaki her amaç için farklı uçak geliştirmenin masraflı olmasından dolayı tek bir uçağın tüm görevleri yerine getirmesi amacıyla tasarlanan ve üretilen, 5. nesil, tek kişilik ve tek motorlu, tüm hava koşullarına uygun çok görevli bir  savaş uçağıdır. Aynı zamanda elektronik harp ve istihbarat, gözetleme ve keşif (ISTAR) yeteneklerini etkili bir şekilde sağlayabilir. Lockheed Martin, ana ortakları Northrop Grumman ve BAE Systems ile birlikte ana F-35 yüklenicisidir. Uçağın üç ana çeşidi vardır: geleneksel kalkış ve iniş modeli olan F-35A (CTOL), kısa kalkış ve dikey iniş özellikli olan F-35B (STOVL) ve gemiye konuşlu F-35C (CV/CATOBAR).

Uçak, 2001 yılında Müşterek Saldırı Uçağı (JSF) programı geliştiriminde Boeing X-32’yi eleyen bir öntür olan Lockheed Martin X-35’ten sürümlendirilmiştir. Başlangıçta ABD deniz ve hava kuvvetlerindeki F-16, A-10, F/A-18 (yeni olan E/F “Super Hornet” varyantları hariç) ve AV-8B’leri, İngiltere ise Harrier’ları bu uçak ile değiştirecekti.

NATO ve Birleşik Krallık, İtalya, Avustralya, Kanada, Norveç, Danimarka, Hollanda ve eski ortak Türkiye de dahil yakın ABD müttefiği program ortağı ülkelerden ek ödeneklerle birlikte, geliştirilmesi esas olarak Amerika Birleşik Devletleri tarafından finanse edilmektedir. Başka birçok ülke de uçaktan sipariş etmiş veya sipariş niyetini açıklamıştır. Program, benzeri görülmemiş boyutu, karmaşıklığı, balonlaşma maliyetleri ve çok geciken teslimatları nedeniyle çok fazla inceleme konusu olmuş ve eleştiri almıştır. Uçağın eşzamanlı üretiminin satın alma stratejisi, geliştirme ve test aşamasındayken, pahalı tasarım değişikliklerine ve iyileştirmelere yol açmıştır.

F-35B, ABD Deniz Piyade Kolordusu’nda Temmuz 2015’te hizmete girmiş, ardından Ağustos 2016’da ABD Hava Kuvvetleri’nde F-35A ve Şubat 2019’da ABD Donanması’nda F-35C hizmete girmiştir. F-35 ilk olarak 2018’de İsrail Hava Kuvvetleri tarafından bir askeri operasyonda kullanılmıştır. ABD, 2044 yılına kadar 2.456 adet F-35’i satın almayı planlamakta ve bu da hava kuvvetlerinin, donanma kuvvetlerinin ve deniz piyadelerinin mürettebatlı taktik hava gücünün büyük bir bölümünü birkaç on yıl boyunca temsil edecektir. Uçağın 2070 yılına kadar etkin olarak kullanılacağı tahmin edilmektedir.

Uçak F-22’de kullanılan teknolojilerden de faydalanılarak üretilmiştir. Radardaki izi F-22 kadar küçük olamasa bile günümüz uçaklarından düşüktür. Bunu sağlamak için silah istasyonları gövdenin içine saklanmış, daha keskin geometriye sahip bir gövde tasarımı yapılmış, kompozit malzemelerin kullanım oranı artmış ve özel RAM (Radar Absorbing Material) boyama yapılmıştır. Uçak gemisi varyantının gemi pistine inip kalkarken, mancınıkla fırlatılabilmesi ve kanca ile yakalanabilmesi için gövde altı sağlamlaştırılmıştır.

F-35 2040’lı yıllarda dünyanın en önde gelen avcı uçağı olması için tasarlanmıştır. Ayrıca havadan-havaya yeteneği olarak F-22’den sonra gelen tek uçak olarak da planlanmıştır. F-35 tasarlanırken istenilen özellikler ise şunlar olmuştur: geçmişteki avcılardan dört kat daha fazla etkili havadan havaya mücadele, sekiz kat daha etkili karaya saldırı, üç kat daha etkili stratejik keşif ve hava savunması. Manalı olarak bu yetenekleri geçmişte kalan uçaklardan daha küçük radar izi (RCS değeri) ve daha uzun menzille yerine getirmeliydi. Ayrıca NATO ülkelerindeki F-16’ların yerini doldurabilecek yeni bir ticari savaş uçağına ihtiyaç vardı. Diğer ülkelere F-22 satışı olmadığından doğal olarak talep bu uçağa yönlenecekti.

F-35 Programındaki Ülkeler

Avustralya, Belçika, Kanada, Danimarka, Finlandiya, İsrail, İtalya, Japonya, Hollanda, Norveç, Polonya, Güney Kore, İsviçre, İngiltere ve ABD olmak üzere toplam 15 ülkenin adı geçiyor. Türkiye, Müşterek Taarruz Uçağı Programı kapsamındaki 9 orijinal katılımcı ülke arasında bulunuyordu.

F-35 Genel Özellikler

  • Mürettebat: 1
  • Uzunluk: 15.67 m
  • Yükseklik: 4.33 m
  • Kanat açıklığı: 10,65 m
  • Kanat Alanı: 42.7 m²
  • Boş ağırlığı: 13.170 kg A; 14.588 kg B; 14.547 kg C
  • Yüklü ağırlığı: 22,470 kg
  • Azami Kalkış Ağırlığı: 31,800 kg
  • Güç kaynağı: 1× Pratt & Whitney F135 Artyakıcı turbofan,
    • Özgün itme gücü: 28,000 lbf (125 kN)
    • Artyakıcı ile itme gücü: 43,000 lbf (191 kN)
  • Kaldırma Fanı (STOVL): F135 motoru üzerine 1× Rolls-Royce Kaldırma Sistemi (80 kN)
  • Dahili yakıt: F-35A: 8.382 kg; F-35B: 6.352 kg; F-35C: 9.110 kg

F-35 Performans

  • Azami hız: 1,6+ Mach (1.932 km/h)
  • Menzil: A: 2.200 km; B: 1.667 km; C: 2.593 km (Dahili yakıt ile birlikte)
  • Servis Tavanı (Azami irtifa): 60,000 ft (18,288 m) 
  • Tırmanış değeri: 40.000 fit/dak. (200 m/sn). (tahmini)
  • Muharebe yarıçapı:
    • F-35A: 1.081 km (584 deniz mili)[231]
    • F-35B: 868 km (469 deniz mili)
    • F-35C: 1.138 km (615 deniz mili)
  • Kanat yüklemesi: 446 kg/m²
  • İtici Güç/Ağırlık oranı:
    • Tam dolu yakıt ile: A: 0.89; B: 0.92; C: 0.81
    • %50 Yakıt ile: A: 1.12; B: 1.10; C: 1.01
  • G Limiti:
    • F-35A: 9 G
    • F-35B: 9 G
    • F-35C: 9 G

F-35 Silah Sistemleri

  • Top: 1 × General Dynamics GAU-22/A Equalizer, 25 mm (0.984 in), 4-namlulu top, dahili 180 mermi ile beraber
  • Silah istasyonları: 6 × harici silah kulesi ( 6,800 kg kapasiteli) kanatlarda ve çift silah kuleli iki adet dahili iç bölüm. Toplam 8.100 kg (18,000 lb) silah yükü aşağıdaki kombinasyonlar ile;
    • Füzeler:
      • Havadan Havaya Füze:
        • AIM-120 AMRAAM
        • AIM-9 Sidewinder
        • IRIS-T
        • MBDA Meteor
      • Havadan karaya füzeler:
        • AGM-158 JASSM
        • Brimstone
        • Lockheed Martin JAGM
        • Storm Shadow
        • SOM
      • Anti-gemi füzesi:
        • Naval Strike Missile JSM
        • Long Range Anti-Ship Missile (LRASM)
        • SOM
    • Bombalar:
      • MK-84, MK-83, MK-82 Genel maksat bombaları
      • CBU-100 küme bombasi
      • Paveway serisi lazer güdümlü bombalar
      • GBU-39 SDB küçük çap bombalar
      • JDAM serisi
      • AGM-154 JSOW

F-35 Aviyonikler

  • Northrop Grumman AN/APG-81 aktif elektronik taramalı dizi (AESA) radarı
  • BAE Systems AN/ASQ-239 Barracuda Elektronik Harp Sistemi
  • Northrop Grumman/Raytheon AN/AAQ-37 Dağıtık Diyafram Sistemi (DAS)
  • Lockheed Martin AN/AAQ-40 Elektro-Optik Hedefleme Sistemi (EOTS)
  • Northrop Grumman AN/ASQ-242 İletişim, Konumlandırma ve Kimliklendirme (CNI, Communications, Navigation, and Identification) takımı
  • Harris Corporation Çok İşlevli Gelişmiş Veri Bağlantı (MADL) haberleşme sistemi

Yazar: Cn Ekr

Cn Ekr
𝐴𝑑𝑚𝑖𝑛 𝐴𝑖𝑟𝑐𝑟𝑎𝑓𝑡 𝑀𝑎𝑖𝑛𝑡𝑖𝑛𝑎𝑛𝑐𝑒 𝑇𝑒𝑐ℎ𝑛𝑖𝑐𝑖𝑎𝑛 & 𝑇𝑒𝑐ℎ𝑛𝑖𝑐𝑎𝑙 𝑇𝑒𝑎𝑐ℎ𝑒𝑟 mail: ucaklarorg@gmail.com instagram: @ucaklarorg twitter: @ucaklarorg

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.