Ucak Teknisyeni
🔢 PART 📘 İNGİLİZCE
ADI		 📗 TÜRKÇE
ADI		 🎯 KONU /
KAPSAM		 👤 KİMLERİ İLGİLENDİRİR?

PART-66

 Aircraft Maintenance Licence Uçak Bakım Lisansı Teknisyen lisansları, kategoriler (A, B1, B2, C) Teknisyenler

PART-147

 Maintenance Training Organisation Bakım Eğitim Kuruluşu Eğitim kurumu onayı, sınav, modül yapısı Eğitim kurumları, öğrenciler

PART-145

 Approved Maintenance Organisation Onaylı Bakım Kuruluşu MRO lisansı, bakım, kalite sistemi MRO, teknisyen, kalite yöneticileri

PART-M

 Continuing Airworthiness Sürekli Uçuşa Elverişlilik CAMO, bakım yönetimi, AD/SB, kayıtlar CAMO, teknisyen, operatör

PART-CAO

 Combined Airworthiness Organisation Birleşik Uçuşa Elverişlilik Kuruluşu Küçük organizasyonlar için M ve 145 birleştirilmiş versiyonu Küçük CAMO ve bakım organizasyonları

PART-21

 Certification of Aircraft and Products Uçak ve Parça Sertifikasyonu Tip sertifikası, tasarım, üretim DOA, POA, mühendis, üretici

└─ Subpart G

 Production Organisation Approval (POA) Üretim Kuruluşu Onayı Sertifikalı parça üretimi, EASA Form 1 Üretici firmalar, kalite yönetimi

└─ Subpart J

 Design Organisation Approval (DOA) Tasarım Kuruluşu Onayı Tasarım, STC, değişiklik tasarımı, sertifikasyon Tasarım mühendisleri, DOA firmaları

PART-T

 Noise Certificate Gürültü Sertifikası Gürültü ölçümü, çevresel gereklilikler Üreticiler, operatörler

PART-ML

 Maintenance for Light Aircraft Hafif Uçaklar için Bakım 1200 kg altı uçaklar için sadeleştirilmiş bakım Küçük CAMO, özel kullanıcılar

PART-43
(FAA)

 Maintenance Regulations Bakım Kuralları FAA bakım uygulamaları, kayıt düzeni A&P teknisyenler, IA denetçileri

PART-65
(FAA)

 Certification: Mechanics & Repairmen Teknisyen ve Tamircilerin Lisansları A&P lisansı, IA yetkisi FAA personeli, teknisyenler

PART-91
(FAA)

 General Operating and Flight Rules Genel Uçuş Kuralları Uçak işletme, MEL, uçuş hazırlığı Operatörler, teknisyen, uçuş ekibi

PART-121
(FAA)

 Scheduled Air Carrier Operations Planlı Ticari Uçuşlar Havayolu operasyonu, bakım Havayolları, teknik ekip

PART-135
(FAA)

 On-Demand Operations Talep Üzerine Uçuşlar Charter, iş jeti, ambulans uçuşları Küçük operatörler, teknisyenler

PART-ORO (EASA)

 Organisation Requirements for Air Ops İşletmeler için Organizasyonel Gereklilikler Uçuş ekibi, sorumluluklar, FTL Operatörler, yöneticiler

PART-ARO (EASA)

 Authority Requirements for Air Ops Ulusal Otorite Yükümlülükleri SHGM ve benzeri otoritelerin görevleri Sivil Havacılık Otoriteleri

PART-SPO (EASA)

 Specialised Operations Özel Operasyonlar Yangın, tarım, hava çekimi uçuşları Özel operatörler, CAMO

PART-NCC (EASA)

 Non-Commercial Complex Aircraft Ops Ticari Olmayan Kompleks Uçaklar VIP jet operasyonları Özel operatörler, pilotlar

PART-NCO (EASA)

 Non-Commercial Other Aircraft Ops Diğer Ticari Olmayan Uçak Operasyonları Genel havacılık, hobi uçakları Hobi pilotları, uçak sahipleri

📌 Notlar:

  • EASA Part-21, hem tasarım (Subpart J) hem üretim (Subpart G) işlemlerini kapsar.
  • PART-T, tasarımda çevresel etkileri değerlendirir (gürültü).
  • PART-ML, küçük uçaklar için sadeleştirilmiş Part-M versiyonudur.
  • FAA Part 43, 65, ABD’de teknisyenleri ve bakım faaliyetlerini düzenler.
  • PART-ORO, ARO, SPO, NCC, NCO, uçuş operasyonları ve yetkili otoriteleri ilgilendirir.

1. LİSANS VE YETKİLENDİRME

1.1 EASA PART-66 — Aircraft Maintenance Licence (AML)

Amaç: Uçak bakım teknisyenlerinin lisanslandırılması ve uzmanlık alanlarının belirlenmesi.

Kategoriler:

  • Category A: Basit hat bakımı görevleri.
  • Category B1 (Mechanical): Motor, hidrolik, gövde, iniş takımı gibi mekanik sistemlerde yetkili.
  • Category B2 (Avionics): Elektrik, elektronik, iletişim ve seyrüsefer sistemleri.
  • Category B3: Hafif pistonlu uçaklar için mekanik bakım.
  • Category C: Baz bakım onay yetkisi ve uçuşa elverişlilik sertifikası verme hakkı.

Alt modüller (Toplam 17):

  • Matematik, Fizik, Elektrik ve Elektronik Temelleri
  • Sayısal Teknikler / Aviyonik Temelleri
  • Malzemeler, Donanım, Bakım Uygulamaları
  • Aerodinamik, İnsan Faktörleri, Havacılık Mevzuatı
  • Türbin Uçakları ve Motorları, Helikopter Sistemleri, Piston Motorları vb.

1.2 FAA PART 65 — Certification: Airmen Other Than Flight Crewmembers

Amaç: FAA lisans sistemiyle teknisyenlerin yetkilendirilmesi.

Lisans Türleri:

  • Airframe & Powerplant (A&P): Gövde ve motor bakımını kapsar.
  • Inspection Authorization (IA): Yıllık denetim ve uçuşa elverişlilik sertifikası verme yetkisi.
  • Repairman: Sınırlı bakım yetkisi; belirli uçak veya operasyon için.
  • Parachute Rigger: Paraşüt bakım ve onaylama.

2. BAKIM VE UÇUŞA ELVERİŞLİLİK YÖNETİMİ

2.1 EASA PART-M — Continuing Airworthiness

Amaç: Uçakların sürekli uçuşa elverişli tutulması, bakım yönetimi ve kayıt sistemi.

  • Subpart A: Genel hükümler, tanımlar ve kapsam.
  • Subpart B: CAMO onayı, bakım programları ve takibi.
  • Subpart C: Bakım gereklilikleri, AD ve SB uygulamaları, bakım prosedürleri.
  • Subpart D: CAMO ve teknik personelin yetkilendirilmesi.
  • Subpart E: Bakım ve onarım kayıtlarının tutulması ve saklanması.

2.2 FAA PART 43 — Maintenance, Preventive Maintenance, Rebuilding, and Alteration

Amaç: Bakım işlemlerinin düzenlenmesi ve kayıtların tutulması.

  • §43.3: Yetkili personel
  • §43.7: Bakım standartları ve usulleri
  • §43.9: Bakım sonrası kayıt ve dokümantasyon
  • §43.13: Bakım yöntemleri ve teknik yayın kullanımı
  • §43.17: Teknik doküman ve el kitapları kullanımı

3. BAKIM KURULUŞLARI (MRO)

3.1 EASA PART-145 — Approved Maintenance Organisations

Amaç: Bakım kuruluşlarının sertifikasyonu ve kalite güvencesi.

  • Subpart A-H: Genel şartlar, organizasyon yapısı, tesis ve ekipman, bakım prosedürleri, sertifikasyon personeli, kalite sistemleri, sözleşmeli bakım ve kayıtlar.

3.2 FAA PART 145 — Repair Stations

Amaç: Bakım istasyonlarının FAA onayı ve denetimi.

  • Personel lisansı ve eğitimi
  • Kalite kontrol sistemi
  • Bakım kayıtları ve prosedürler
  • Tesis ve ekipman standartları

3.3 EASA PART-CAO — Combined Airworthiness Organisation

Küçük bakım kuruluşları için hem CAMO hem PART-145 işlevlerini kapsayan onay.

4. EĞİTİM KURULUŞLARI

4.1 EASA PART-147 — Maintenance Training Organisations

Amaç: Bakım teknisyenlerinin eğitimi ve müfredat onayı.

  • Organizasyon yapısı, tesis gereklilikleri
  • Eğitmen nitelikleri
  • Eğitim ve sınav prosedürleri
  • Kalite yönetim sistemi
  • Kayıt ve sertifikasyon

4.2 FAA PART 147 — Aviation Maintenance Technician Schools

A&P teknisyen eğitim kurumları için standartlar ve müfredat.

5. TASARIM, ÜRETİM VE SERTİFİKASYON

5.1 EASA PART-21 — Certification of Aircraft and Related Products

  • Subpart A: Genel hükümler ve tanımlar
  • Subpart B: Tip Sertifikası (TC) — yeni tip uçak ve parça onayı
  • Subpart C: İlave Tip Sertifikaları (STC) — modifikasyonlar
  • Subpart D: Üretim Organizasyonu Onayı (POA)
  • Subpart E: Tasarım Organizasyonu Onayı (DOA)
  • Subpart F: Uçuşa elverişlilik sertifikalarının düzenlenmesi
  • Subpart G: İhracat sertifikaları
  • Subpart H: Tip sertifikası değişiklikleri
  • Subpart J: Çevresel koruma — gürültü, emisyon standartları

5.2 FAA PART 21 — Certification Procedures for Products and Parts

Tasarım, üretim ve modifikasyon sertifikasyon süreçleri.

6. OPERASYONEL KURALLAR (Bakım ve Uçuş İlgili)

PART Kapsam
FAA 91 Genel uçuş ve işletme kuralları
FAA 121 Ticari havayolu operasyonları
FAA 135 Charter ve özel uçuş operasyonları

Her biri bakım personelinin uyması gereken işletme, emniyet ve kalite prosedürlerini içerir.

7. TEKNİK DOKÜMANLAR VE EL KİTAPLARI

Doküman Açıklama İlgili PART Kullanım Alanı
AMM Aircraft Maintenance Manual (Bakım prosedürleri) Part 43 / Part-M Uçak bakımı için resmi kılavuz
IPC Illustrated Parts Catalogue (Parça katalogu) Part 21 Parça tanımlama ve yedek parça seçimi
SRM Structural Repair Manual (Yapısal onarım) Part 145 Gövde ve yapısal tamir prosedürleri
TSM Troubleshooting Manual (Arıza tespiti) Part 43 Arıza teşhis ve çözüm rehberi
WDM Wiring Diagram Manual (Elektrik şemaları) Part 145 Elektrik ve aviyonik sistem bağlantıları
MEL / CDL Minimum Equipment List / Configuration Deviation List Part 91 / 121 Uçuşa izin verilen arıza ve eksiklikler

EASA Part 66 Hakkında Detaylı Bilgi

EASA Part 145 Hakkında Detaylı Bilgi

EASA Part 147 Hakkında Detaylı Bilgi

EASA Part 21 Hakkında Detaylı Bilgi

EASA Part M Hakkında Detaylı Bilgi